Αποδοχή και Αποποίηση Κληρονομιάς
Μετά τον θάνατο ενός προσώπου, η περιουσία του μεταβιβάζεται αυτόματα στους κληρονόμους. Ωστόσο, κάθε κληρονόμος έχει το δικαίωμα να επιλέξει εάν θα αποδεχθεί ή θα αποποιηθεί την κληρονομιά. Αυτή η απόφαση είναι κρίσιμη και απαιτεί προσεκτική εξέταση, καθώς επηρεάζει άμεσα τα οικονομικά και νομικά σας δικαιώματα.
Η κατανόηση των επιλογών σας και η έγκαιρη ενέργεια είναι απαραίτητες για την προστασία των συμφερόντων σας.
Αποδοχή Κληρονομιάς
Η αποδοχή κληρονομιάς μπορεί να πραγματοποιηθεί με δύο τρόπους: ρητά ή σιωπηρά.
Ρητή Αποδοχή
Η ρητή αποδοχή είναι μια επίσημη συμβολαιογραφική πράξη με την οποία ο κληρονόμος δηλώνει ότι αποδέχεται την κληρονομιά. Αυτή η διαδικασία είναι απαραίτητη για τη μεταβίβαση της κυριότητας των ακινήτων. Χωρίς ρητή αποδοχή και μεταγραφή στο Υποθηκοφυλακείο ή το Κτηματολόγιο, ο κληρονόμος δεν αποκτά πλήρη κυριότητα και δεν μπορεί να πωλήσει ή να μεταβιβάσει νομίμως τα ακίνητα.
Σιωπηρή Αποδοχή
Η σιωπηρή ή πλασματική αποδοχή της κληρονομίας επέρχεται αυτοδικαίως όταν ο κληρονόμος δεν προβεί σε καμία ενέργεια εντός της νόμιμης προθεσμίας για αποποίηση. Ειδικότερα, εάν παρέλθουν τέσσερις (4) μήνες από τον θάνατο του κληρονομούμενου ή, σε περίπτωση ύπαρξης διαθήκης, από τη δημοσίευσή της, χωρίς να έχει υποβληθεί δήλωση αποποίησης, η κληρονομία θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή κατά πλάσμα δικαίου.
Για τους κληρονόμους που κατοικούν στο εξωτερικό, η ανωτέρω προθεσμία παρατείνεται σε ένα (1) έτος, το οποίο αρχίζει από τότε που έλαβαν γνώση τόσο του θανάτου όσο και της κληρονομικής τους ιδιότητας ή από τη δημοσίευση της διαθήκης. Με την άπρακτη πάροδο της αντίστοιχης προθεσμίας, η αποδοχή της κληρονομίας θεωρείται δεδομένη, με όλες τις έννομες συνέπειες που αυτό συνεπάγεται, συμπεριλαμβανομένης και της ευθύνης για τα χρέη της κληρονομίας.
Διαδικασία Αποδοχής
Η ολοκλήρωση της αποδοχής κληρονομιάς περιλαμβάνει πολλά στάδια που απαιτούν προσοχή:
Δήλωση θανάτου
Στην αρμόδια ΔΟΥ εντός προθεσμίας
Δημοσίευση διαθήκης
Από 1η Νοεμβρίου 2025 τέθηκε σε ισχύ νέο νομοθετικό πλαίσιο (Ν. 5221/2025 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ A’ 133/28-07-2025) που αλλάζει ριζικά τη διαδικασία δημοσίευσης διαθηκών στην Ελλάδα. Με τις νέες ρυθμίσεις, η αρμοδιότητα για τη δημοσίευση διαθηκών μεταφέρεται από τα δικαστήρια στους συμβολαιογράφους και η διαδικασία πραγματοποιείται πλέον ηλεκτρονικά, μέσω του Ψηφιακού Μητρώου Διαθηκών.
Για θανάτους που επέρχονται από την 1η Νοεμβρίου 2025 και εφεξής, η δημοσίευση κάθε μορφής διαθήκης (ιδιόγραφης, μυστικής ή δημόσιας) γίνεται αποκλειστικά από συμβολαιογράφο, χωρίς εμπλοκή του Πρωτοδικείου. Ο συμβολαιογράφος αναλαμβάνει:
- τον έλεγχο της διαθήκης,
- τη δημοσίευσή της μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας,
- καθώς και την έκδοση των σχετικών πιστοποιητικών δημοσίευσης.
Τι αλλάζει σε σχέση με το παλαιό καθεστώς
Μέχρι την εφαρμογή του νέου νόμου, η δημοσίευση διαθηκών γινόταν από τα αρμόδια δικαστήρια. Για θανάτους που έλαβαν χώρα πριν την 1η Νοεμβρίου 2025, προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις, ώστε να ολοκληρωθούν οι εκκρεμείς δημοσιεύσεις είτε με το παλαιό είτε με το νέο σύστημα, ανάλογα με το στάδιο της υπόθεσης.
Καταβολή φόρου κληρονομιάς
Στη ΔΟΥ
Σύνταξη συμβολαιογραφικής πράξης
Αποδοχής κληρονομιάς
Μεταγραφή
Της πράξης στο Υποθηκοφυλακείο ή Κτηματολόγιο
Υποβολή δήλωσης Ε9
Για τα κληρονομηθέντα ακίνητα
Η διαδικασία αυτή συνοδεύεται από σημαντική γραφειοκρατία και απαιτεί συντονισμό με πολλές υπηρεσίες.
Η συνδρομή έμπειρου δικηγόρου διασφαλίζει την ομαλή και άμεση ολοκλήρωση χωρίς λάθη ή καθυστερήσεις.
Αποποίηση Κληρονομιάς
Η αποποίηση κληρονομιάς είναι η επίσημη δήλωση ενός κληρονόμου ότι δεν επιθυμεί να αποκτήσει την περιουσία του αποθανόντος. Πρόκειται για οριστική απόφαση που αφορά ολόκληρη την κληρονομιά, όχι μέρος αυτής.
Πότε να Αποποιηθείτε
Η αποποίηση συνιστάται όταν το παθητικό της κληρονομιάς υπερβαίνει το ενεργητικό ή όταν η ανάληψη της κληρονομιάς δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντά σας. Με την αποποίηση, ο κληρονόμος απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση εξόφλησης των χρεών του αποθανόντος.
Προθεσμίες Αποποίησης
Οι προθεσμίες είναι αυστηρές και διαφέρουν ανάλογα με την κατοικία του κληρονόμου:
- Κληρονόμοι στην Ελλάδα: 4 μήνες από τον θάνατο ή τη δημοσίευση της διαθήκης
- Κληρονόμοι στο εξωτερικό: 12 μήνες από τον θάνατο ή τη δημοσίευση της διαθήκης
Η προθεσμία ξεκινά από την ημέρα του θανάτου ή από τη στιγμή που ο κληρονόμος έλαβε γνώση της κληρονομιάς (εάν δεν υπάρχει διαθήκη), ή από τη δημοσίευση της διαθήκης. Εάν παρέλθουν οι προθεσμίες χωρίς ενέργεια, η κληρονομιά θεωρείται αυτόματα αποδεκτή.
Αποποίηση από Ανήλικο
Όταν ανήλικο τέκνο είναι κληρονόμος κατάχρεης περιουσίας, η διαδικασία απαιτεί δικαστική έγκριση. Οι γονείς ή ο ασκών τη γονική μέριμνα πρέπει να υποβάλουν αίτηση στο αρμόδιο δικαστήριο, το οποίο εξετάζει εάν η αποποίηση εξυπηρετεί το συμφέρον του ανηλίκου. Μετά τη θετική απόφαση, οι γονείς δηλώνουν την αποποίηση για λογαριασμό του τέκνου τους. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι σύμφωνα με το άρθρο 35 Ν. 4786/2021 το οποίο ισχύει ως ερμηνευτική διάταξη του άρθρου 1912 του ΑΚ, ορίζεται ότι ανήλικος που ενηλικιώνεται έχει το δικαίωμα να αποποιηθεί την κληρονομιά εντός ενός έτους από την ημερομηνία της ενηλικίωσής του.
Δικαιολογητικά Αποποίησης
Για την αποποίηση κληρονομιάς απαιτούνται τα εξής έγγραφα:
- Δελτίο αστυνομικής ταυτότητας του κληρονόμου
- Ληξιαρχική πράξη θανάτου
- Πιστοποιητικό πλησιέστερων συγγενών
- Πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης
- Ειδική πληρεξουσιότητα (εάν η δήλωση γίνεται μέσω αντιπροσώπου)
Διαδικασία Αποποίησης
Η διαδικασία αποποίησης είναι σχετικά απλή και ταχεία. Ο κληρονόμος ή ο νόμιμος εκπρόσωπός του εμφανίζεται αυτοπροσώπως στο πρωτοδικείο της κατοικίας του αποθανόντος. Εκεί, μετά τον έλεγχο των δικαιολογητικών, συντάσσεται και υπογράφεται η δήλωση αποποίησης. Η δήλωση καταχωρείται στα βιβλία του πρωτοδικείου και στο Εθνικό Πληροφοριακό Σύστημα Πολιτικής Δικαιοσύνης, και χορηγείται αντίγραφο στον κληρονόμο.
Πώς Μπορούμε να σας Βοηθήσουμε
Τα κληρονομικά ζητήματα είναι ευαίσθητα και πολύπλοκα.
Το δικηγορικό μας γραφείο διαθέτει εκτενή εμπειρία στο Κληρονομικό Δίκαιο και αναλαμβάνει:
Συμβουλευτική
για την καλύτερη επιλογή (αποδοχή ή αποποίηση)
Αξιολόγηση
της κληρονομιαίας περιουσίας (ενεργητικό και παθητικό)
Διεκπεραίωση
όλης της γραφειοκρατίας και των διαδικασιών
Σύνταξη
και κατάθεση δηλώσεων αποποίησης
Συμβολαιογραφικές πράξεις
αποδοχής και μεταγραφές
Υποβολή φορολογικών δηλώσεων
και διεκπεραίωση με τη ΔΟΥ
Επίλυση διαφορών
μεταξύ συγκληρονόμων
Δικαστική εκπροσώπηση
όπου απαιτείται
Επικοινωνήστε Μαζί μας
Εάν έχετε κληρονομήσει ή πρόκειται να κληρονομήσετε, μην καθυστερείτε. Οι προθεσμίες είναι αυστηρές και η έγκαιρη ενέργεια κρίσιμη. Επικοινωνήστε μαζί μας για συμβουλευτική συνάντηση και ολοκληρωμένη υποστήριξη σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.
Προγραμματίστε το ραντεβού σας
Είμαστε στη διάθεσή σας για να εξετάσουμε την υπόθεσή σας με υπευθυνότητα.
Πώς ξεκινά η συνεργασία μας
Εκδήλωση ενδιαφέροντος:
Μας καλείτε ή συμπληρώνετε τη φόρμα με το αίτημά σας.
Ραντεβού (Δια ζώσης ή Online):
Συζητάμε την υπόθεση και εξετάζουμε τα έγγραφα.
Νομική Εκτίμηση:
Σας παρουσιάζουμε τις επιλογές, το κόστος και το χρονοδιάγραμμα.
Υλοποίηση:
Προχωράμε στις απαραίτητες ενέργειες (Έλεγχος, Συμβόλαια, Αγωγές) κρατώντας σας ενήμερους.
Η εμπιστοσύνη των πελατών μας
Συχνές Ερωτήσεις
Τι σημαίνει αποδοχή κληρονομιάς και πώς γίνεται;
Η αποδοχή κληρονομιάς δηλώνει ότι ο κληρονόμος αποδέχεται την περιουσία του αποθανόντος. Μπορεί να γίνει:
- Ρητά: Με συμβολαιογραφική πράξη, απαραίτητη για μεταγραφή ακινήτων στο Υποθηκοφυλακείο ή Κτηματολόγιο.
- Σιωπηρά: Αυτόματα, αν παρέλθουν 4 μήνες από τον θάνατο ή τη δημοσίευση της διαθήκης χωρίς δήλωση αποποίησης.
Ποια είναι η διαδικασία αποδοχής κληρονομιάς;
Η ολοκλήρωση περιλαμβάνει:
- Δήλωση θανάτου στη ΔΟΥ
- Κατάθεση και δημοσίευση διαθήκης (αν υπάρχει) στο Ειρηνοδικείο
- Καταβολή φόρου κληρονομιάς
- Σύνταξη συμβολαιογραφικής πράξης
- Μεταγραφή στο Υποθηκοφυλακείο ή Κτηματολόγιο
- Υποβολή δήλωσης Ε9 για τα ακίνητα
Η δικηγορική υποστήριξη εξασφαλίζει σωστή και χωρίς καθυστερήσεις ολοκλήρωση.
Τι σημαίνει αποποίηση κληρονομιάς και πότε ενδείκνυται;
Η αποποίηση είναι η επίσημη δήλωση ότι ο κληρονόμος δεν επιθυμεί να αποκτήσει την κληρονομία. Συνιστάται όταν:
- Το παθητικό υπερβαίνει το ενεργητικό (κατάχρεη κληρονομιά)
- Η ανάληψη της κληρονομιάς δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα του κληρονόμου
Με την αποποίηση, ο κληρονόμος απαλλάσσεται από υποχρεώσεις εξόφλησης χρεών του αποθανόντος.
Ποιες είναι οι προθεσμίες αποποίησης κληρονομιάς;
- Κληρονόμοι στην Ελλάδα: 4 μήνες από τον θάνατο ή τη δημοσίευση διαθήκης
- Κληρονόμοι στο εξωτερικό: 12 μήνες από τον θάνατο ή τη δημοσίευση διαθήκης
Αν παρέλθουν οι προθεσμίες χωρίς ενέργεια, η κληρονομιά θεωρείται αυτόματα αποδεκτή.
Τι γίνεται όταν ανήλικο τέκνο είναι κληρονόμος κατάχρεης περιουσίας;
Η αποποίηση απαιτεί δικαστική έγκριση. Οι γονείς ή ο ασκών τη γονική μέριμνα υποβάλλουν αίτηση στο αρμόδιο δικαστήριο. Μετά τη θετική απόφαση, δηλώνουν την αποποίηση για λογαριασμό του τέκνου.
Ποια έγγραφα απαιτούνται για αποποίηση κληρονομιάς;
Απαιτούνται:
- Δελτίο ταυτότητας κληρονόμου
- Ληξιαρχική πράξη θανάτου
- Πιστοποιητικό πλησιέστερων συγγενών
- Πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης
- Ειδική πληρεξουσιότητα (αν η δήλωση γίνεται μέσω αντιπροσώπου)